Elektronik müzik

Elektronik müzik

Elektronik müzik, elektronik aletler yardımıyla yapılan müzik türüne verilen bir isimdirElektronik aletler düşük kuvvetli sistemlerdir ve transistör, tümleşik devre gibi parçalar kullanırlar Bu tanıma göre, elektromekanik anlamda ses üreten enstrümanlarla elektronik öğeler kullanarak ses üreten enstrümanlar arasında ayrım yapılabilir Elektromekanik enstrümanlara Telharmonium, Hammond B3 ve elektro gitar gibi enstrümanlar örnek verilebilirken, elektronik enstrümanlara da Theremin, synthesizer ve bilgisayar örnekleri verilebilir

Elektronik Müzik Tarihi

Geç 19 yy'den erken 20 yy'ye kadar

Elektronik müzikten önce, müzisyenlerin teknolojik gelişmeleri müzikal amaçlar için kullanma isteği vardı Elektromekanik tasarımlara sahip birkaç enstrümanın geliştirilmesiyle, diğer elektronik enstrümanlara yol açıldı Telharmonium adında bir elektromekanik enstrüman, 1897'de, [Thaddeus Cahill] tarafından icat edildi Bazı bariz zorluklar, Telharmonium'un yaygınlaşmasını önledi: enstrüman yedi tondu ve bir yük vagonu büyüklüğündeydi Bu enstrümanın daha gelişmiş modelleri de daha sonra yapıldı (en son yapılan 1907 modeli 200 tondu) Genellikle, ilk icat edilen elektronik enstrüman Theremin olarak görülür Theremin, Profesör Leon Theremin tarafından 1919'la 1920 arasında bir tarihte icat edilmiştir Başka bir elektronik enstrüman ise Onder Martenot'dur Ondes Martenot, Olivier Messiaen'in the Turangalîla-Symphonie'sinde kullanıldıktan sonra ünlenmiştir Ayrıca, Ondes Martenot, Andre Jolivet gibi birçok Fransız müzisyen tarafından da kullanılmaya başlanmıştır

Savaş sonrası yıllar: 1940 - 1950

Kaset çalar, Almanya'da İkinci Dünya Savaşı sırasında icat edilmiştir Müzisyenlerin, kaset çalarları, musique concrète adını verdikleri yeni bir müzik besteleme tekniğinde kullanmaları uzun sürmedi Bu teknik, doğal ve endüstriyel seslerin beraber kaydedilip, daha sonra düzenlenmesini içeriyordu Besteciler, sıkça, müzikal bir amaç için yaratılmamış olan elektronik aletlerden çıkan sesleri kullandılar Musique concrète'in ilk örnekleri, Pierre Schaeffer bestelemiştir Schaeffer, daha sonra Pierre Henry, Pierre Boulez ve Karlheinz Stockhausen gibi birçok avant-garde müzisyenle çalışmıştır Amerika'da magnetik teyp için bestelenen ilk eser Louis ve Bebe Barron tarafından 2017'de tamamlandı

1957'de, iki yeni elektronik enstrüman daha ortaya çıktı Daha önceki Theremin ve Ondes Martenot'tan farklı olarak, bu yeni enstrümanları kullanmak zordu, zorlu bir proglamlama gerektiriyordu ve ikisi de gerçek zamanlı çalınamıyordu Bu enstrümanlardan ilki Max Mathews'un "Music 1" adlı bir programla kullandığı bilgisayarıydı Enstrümanlardan ikincisi ise RCA Martk II Sound Synthesizer adındaki ilk elektronik synthesizer'dı RCA tarafından dizayn edilen alet the Colombia-Princeton Electronic Music Center'da kurulmuştur ve hala ordadır

The Columbia-Princeton Electronic Music Center, bilgisayar müziği merkezi olarak biliniyordu Bu merkez, türünün Amerika'daki en yaşlısıdır 1958'de 1950'lerin başından beri magnetik teyp manipülasyonuyla igilenen Vladimir Ussachevsky ve Otto Luening tarafından açılmıştır Merkezde, Peter Mauzey yardımıyla bir stüdyo kurulmuştu ve 1980lere kadar elektronik müzik merkezi olarak görevini korudu

Başlıca Türleri

Ambient

Yaratıcılarından olan Brian Eno’nun gelişimine ışık tuttuğu Ambient; FSOL (Future Sound of London), The Orb, Biosphere ve Woob gibi yeni akımlarla günümüzdeki düşündürücü, derin ve de farklılığı her zaman ön planda hissettiren şeklini almıştır Diğer bütün elektronik müzik dallarından farklı olarak Ambient müzik; davul vuruşları ve ritmden içermeyen daha ziyade doğa sampleları, melodiye ve ambiyansa ağırlık veren bir müzik tarzıdır

Down Tempo - Trip Hop

Tutku dolu vocallerle süslenmiş olan Trip Hop, genelde acı keder ve üzüntü gibi koyu (derin) hislere hitap eder Massive Attack, Cold Cut, Portishead, Archiveve ve Télépopmusik bu tarzın önde gelen isimleri arasında yer almaktadır

İllbient

Dj Spooky ile özdeşleştirilmiş olan bu tarz, Trip Hop-Dub-Ambient karışımı ortaya çıkmıştır

Acid Jazz

Jazz’ı geleceğe taşıyan ve bu aşamada jazz üzerine çeşitli elektronik ses modifikasyonların gerçekleşmesi ile ortaya çıkmış olan önemli bir biçimdir Özetlemek gerekirse temalar Jazz üzerine kurulu, destekler ve enstürmanlar elektronik ağırlıklıdır Modaji, United Future Org, Gotan Project, Ian O’Brein ve Fauna Flash önemli isimler arasında yer almaktadır

Breakbeat

4/4 vuruşluk house ve benzeri tarzlara alternatif olarak ortaya çıkan Breakbeat’in kökenleri hip hop’a dayanmaktadır Old-Skool Techno ve Acid house’dan da esinlenmelerin gözlendiği Breakbeat’in önde gelen isimleri Meat Katie, Adam Freeland'dir

Big Beat

Akılda kolay kalan sample’larıyla parti ortamlarının vazgeçilmez müziğidir Alçak sesle dinlemenin Big Beat tarzına haksızlık olacağı düşüncesiyle hareket eden birçok insanın ortak görüşü “yüksek çıkış gücün yoksa dinlemenin de bir manası yoktur” şeklinde biçimlenmiştir Anavatanı Brighton olan bu tarzın bayraktarlığını Fatboy Slim yapmaktadır

Funky Breaks

Kraftwerk, Afrika Bambaataa ve Electron’dan etkilenmiş(ilk albümleri) ve ilham almış olan Funky Breaks ilk tohumları, meyvelerini Birleşik Amerika’nın batı sahillerinde vermiştir

Dance - Club

Dance Müziğin omurgası olarak da nitelendirilebilir Elektronik Müziğini en popüler kolu olarak kabul edilen Dance’de trackler genel olarak bir vokalist eşliğinde ve House Music benzeri bir formda yapılandırılır Günümüzde Sasha, bu tarzın en önde gelen isimlerinden birisidir

Euro Dance

Euro Cheese ve Euro Trash olarak da bilinen dans müziğin basit, eğlenceli ve tempolu kolu olara bilinen Euro Dance, ana kolu olan Dance Müziğin popülaritesinden geri kalmayarak dünyanın birçok radyosunda boy göstererek ön saflarda yerini almaktadır **ua, Ace of Base ve ATB bu tarzda dikkati çeken isimlerdir

Dub

Yoğun olarak ses efektlerine yer veren Dub, enstürmantal Reggae olarak da bilinir Dub, adını Lee Scratch Perry, Bill Laswell ve King Tubby ile duyurmuştur

Drum’n Bass

Drum&Bass‘in jump-up ve intelligent gibi birçok türü(ucu) olmasına rağmen gövdeden (Main genre Drum’n Bass) ayrılmadıkları bir kesin bir çizgi vardır tabi ki derin güç Drum vuruşlarının dip Bas(sub-bass)lar süslendiği ve dakikada 160 vuruşluk bir tempoya sahip olan Drum’n Bass, 90’lı yılların başında Büyük Britanya’da çok önemli gelişmeler kaydederek Elektronik Müzik’in temel dalları arasındaki sarsılmaz yerini yaratmıştır Omni Trio, Photek, Squarepusher akla ilk gelen isimlerdir

Jump-Up

Drum’n Bass’in ragga vocallerle beslenmiş halidir Aphrodite, Shy FX, Baby D vsvs

Tech Step

Two-Step Drum’n Bass’dir Squarepusher ve Photek

Electronica

Elektronik Müzik için ana terim olup sanatsal yönlerin şiddetle ağır bastığı; öze bakıldığı zaman, görünen güzelliklerin bütünüdür

Progressive Elektronik

Genelde sözsüz vokallerin (çoğunlukla soprano sesin enstürman olarak kullanıldığı gözlenir) ön plana çıkışıyla ve bunların yer yer uyumlu melodilerle desteklenmesiyle oluşan bir tarzdır Orbital, Genaside ii (Ad Finite) tarzın en iyi örnekleridir

Symphonic Elektronik

Klasik temaların elektronik motiflerle süslendiği New Age’i çağrıştıran ve içinde Progressive Electronica’da olduğundan daha güçlü sanatsal salınımlar saklayan bir tarzdır Vangelis

Minimal

Tempo ve süreklilik yönünden daha seyrek fakat kendi kurallarını kendi yaratan bir tarzdır Plastikman en önemli örneklerindendir

Noise

Geleneksel olmayan müzikal elementleri içeren, Batı Müziğinin standart öğelerini kapsamayan ve doğuşu 1913 yılı olarak kabul edilen bir deneysel (experimental) müzik türüdür Bir Noise müzisyeni (aynı zamanda Noise Artist olarak da geçebilir) sınırlar olmadan bir çok sesi, örneğin teyp hışırtısı, üzerinde oynanmış kayıtlar (örn ağır derecede çizilmiş plaklar), makine gürültüsü, değişik nesnelerin feedback sinyallerini ve müziğe girmeyecek vokal/ses elementlerini parçalarında kullanabilir Aynı zamanda istendiğinde Jazz, Rock ve Metal gibi diğer popüler müzik öğelerini de yapılan kayıtlarda sample olarak kullanılmaktadır Bu müziğin en önemli temsilcileri arasında, Noise'un büyükbabası olarak görülen Merzbow'un yanında Masonna, CCCC ve Hanatarashi de bulunmaktadır Glam Rock müzisyeni Lou Reed'in gitarının feedback sinyallerini kullanarak 1975 yılında kaydettiği Metal Machine Music albümü de Noise alanının en önemli ilham kaynaklarından biri olarak gösterilebilir Ayrıca Noise müziği de kendi içerisinde dallara ayrılmıştır, ve diğer müzik türlerinde de ilham kaynağı olarak yer almıştır

House

Adını Frankie Knuckles’ın Chicago’da ilk mixlerini yaptığı “The Warehouse” adlı gece klübünden alan House, Dip Bas’lar ve 4/4 ( Elektronik Müzik dinleyen kitlenin çoğunluğu tarafından benimsenen bir çizgiye sahiptir Bu özellik o_nu gece kulüplerinin vazgeçilmez tarzları arasına katmıştır Armand Van Helden, Frankie Knuckles, Junior Vasquez, Larry Levan ve daha birçok isim bu tarzın gelişiminde pay sahibi olmuştur

Deep House

çoook House’un diğer kolarına göre daha bir katı olan, kendi kurallarını kendisi çizen ve dinleyiciyi düşündürme yoluna giden bir tarzdırHerkes tarafından beğenilir Dj Dunk

Hard House

Daha sıkı ve güçlü looplarla beslenen bu tür az vokal daha çok vuruş (drum) sistemini işletmektedir

Vocal House

Hard House’un aksine, her şeyin drum vuruşları olmadığını iddia edercesine vokal’e daha fazla ağırlık veren House koludur Gospel ve latin müziklerinin etkisiyle de gelişmiştir Martha Wash, Amber

Techno

90’ların sonlarına doğru Acid House’un Büyük Britanya’yı kasıp kavurmasının ardından, geniş dinleyici kitlesi daha sert ve kural tanımaz temalar istemiştir Bu ortam zaten patlamak için fırsat kollayan Techno için bulunmaz bir fırsat olmuştur Acid House’a göre daha hızlı bpm’lere (beats per minute à dakikadaki vuruş sayısı) ve daha agresif bir yapıya sahip olan Techno, arayışta olan kitleye gereğinden çok daha güzel (doyurucu) bir şekilde cevap vermiştir Günümüzde eğilimi yakalamış olan Techno, en hızlı gelişen modern müzik türlerinin başında yerini almıştır Sven Vath, Eat Static, Derrick May, Juan Atkins, Kenny Larkin ve daha sayılmayan birçok isim, bu tarzı günümüzde başarı ile temsil etmektedir

Detroit Techno

Yıllar önce Derrick May, Juan Atkins ve Kenny Larkin’in ortaya çıkardığı; Techno’nun temel kolu olarak da değerlendirilen Detroit, genelde 4/4’lük vuruş+ritimleri enstürmanlara tercih eden bir dal olarak bilinir

Intelligent Techno

Sıra dışı ve bir o kadar da agresif motifler içeren bu dal, mükemmel uyumsallık ve de dahiyane yaklaşımlarıyla diğer birçok daldan sıyrılır Beaumont Hannant

Rave - Old Skool

Tüm Techno formlarının birleşimi olarak görülen Rave/Old Skool; Drum’n Bass, Trance gibi birçok tarzın kökeninde ve gelişiminde pay sahibi olmuştur Bol içki ve druglı underground partilerin vazgeçilmez müziği olan Rave/Old Skool’un track’leri diğer tarzların track’lerine kıyasla daha uzun sürer Solid 4/4’lük vuruşlar, sert elektronik motifler ve etkileyici baslardan oluşan Rave/Old Skool’u başlı başına bir tarz (genre) olarak görmek yanlış olmaz


Gabber

Sert ve Hızlı Techno’dur Lenny Dee,Delta-9, Ron DDore Hardcore müziğin alt türü olarak bilinir Dinleyicide değişik duyguların ortaya çıkmasını sağlar Çok hızlı olan bu tür yoğunluğuyla da diğer dallardan sıyrılır Türün başlıca temsilcisi Stu Allan'dır

Goa

Vuruşların ve melodilerin kenetlenmiş (birbirinin eksiğini kapatır gibi) şekilde birbirini takip ettiği Goa, Trance’in en çok dinlenen kolu olarak bilinir Hindistan'ın Goa eyaletinden çıkan bir türdür

Hard Trance

TS-TR 303lerle üretilen Trance’idr 4/4vuruşlarındaki sertlik ile dikkati çeker

Uplifting Trance

140-143 bpm arası melodi ve armoni dolu, enerjik bir trance türüdür Epik ögeler içerir

Progressive Trance

Kulağa hoş gelen melodilerle üretken bir yapı sergileyen Progressive Trance, Ambient’ın ortaya koyduğu kalitede seçici yapıya sahiptir Trance türü içinde en yaygınıdır

Teşekkürler