RASGELE ERİŞİMLİ HAFIZA Rasgele erişimli hafıza (random access memory) (genellikle baş harflerinden oluşan sözcükle bilinir, RAM) kullanılan bir tür veri deposudur

Buna karşın diğer hafıza aygıtları (manyetik kasetler, diskler) saklama ortamındaki verilere önceden belirlenen bir sırada ulaşabiliyorlar ki mekanik tasarımları ancak buna izin veriyor
Bir RAM çipinde veriye ulaşmak için aşağı yukarı aynı süre harcanıyor

Buna karşılık disk ve benzerleriokunan verinin başı bulunan noktaya yakınsa az zaman, uzaksa çok zaman harcıyor ve baş konumu sürekli yer değiştiriyor
RAM, genellikle bilgisayardaki ana hafıza ya da birincil depo; yükleme, gösterme, uygulamaları yönlendirme ve veri için çalışma alanı olarak düşünülür

Bu tip RAM geneldetümleşik devre biçimindedir

Yaygın olarak hafıza çubuğu veya RAM çubuğu isimleriyle anılır çünkü devre kartı üzerine, küçük devreler halinde, plastik paketleme yardımıyla birkaç sakız paketi boyutundadır

Çoğu kişisel bilgisayar RAM eklemek veya değiştirmek için yuva bulundurur
Çoğu RAM hem yazılıp hem okunabilir

Bu yüzden RAM sık sık "okunan-yazılan hafıza" ismiyle yer değiştirmiştir

Bu bağlamda RAM, ROM'un tersi, daha doğrusu sırallı ulaşılabilir hafızanın tersi olarak kabul edilir

Ram çeşitleri;8,12,24,32,64,128,256,512 ve yeni çıkan ve piyasaya sürülmeyen ,512x2=1024'dür
GENEL BAKIŞ Bilgisayarlar işlem yaparken program kodları ve veri tutmak için RAM kullanırlar

RAM'in karakterini tanımlayan özelliği bütün hafıza noktaları neredeyse aynı hızda erişilebilir olmasıdır

Diğer teknolojilerin çoğu belirli bir bit veya byte okuduklarından gecikmelere sebebiyet verir
Bir çok RAm türü uçucudur

Bunun anlamı disk ve kaset gibi hafıza depolama aygıtlarından farklı olarak bilgisayar kapatıldığında içerdiği veriyi kaybetmesidir
Modern RAM'ler, bir bitlik datayı dinamik RAM'lerdeki gibi kapasitörde akım olarak ya da statik RAM'lerdeki gibi bir flip-flop'ta durum olarak saklar
Yazılımlar RAM'leri bölerek bir kısmını hızlı sabit disk gibi çalışmasını sağlayabilir

Buna RAM disk denir

Kullanılan hafıza uçucu ise, RAM disk bilgisayar kapandığında veriyi kaybeder

Ama uçucu hafıza ayrı bir güç kaynağına sahip ise -pil gibi- veriyi kaybetmez
Bazı tür RAM'ler "RAM eşleniği" kullanarak depolanmış veride hafıza hatalrını bulup düzeltebilir
TARİHÇE İlk ana hafıza sistemleri, bugünkü RAM gibi, vakum tüplerinden oluşturulmuştur, ama sıklıkla başarısız olmuşlardır

Çekirdek hafıza, küçük ferrit elektro manyetik çekirdeklere tellerle bağlanan, eşit ulaşım zamanlamasına pek sahip değildi

çekirdek tarimi bazı programcılar tarafından RAM'lerin bilgisayarın ana hafızası anlamında kullanılmaktadır

Tüp ve çekirdek hafızanın tamel konsepti günümüz RAM'lerindeki tümleşik devrelerde kullanılır
Alternatif birincil depolama mekanizmaları genellikle tek biçimli olmayan hafıza erişim gecikmelerini içerir

Gecikme satır hafızası bitleri tutmak için civa dolu tüplerdeses dalga dürtü serisi kullanılmıştır

Tambur hafıza günümüz sabit diskleri gibi sürekli yuvarlak manyetik bantlarda veriyi saklamıştır
GÖLGE RAM Gölge RAM, sadece yzılabilir hafıza (ROM)'dan okunan verilerin daha kısa ulaşım süresi elde etmek için RAM'a kopyalanmasıyla our

Çünkü ROM RAM'den daha yavaaştır

Bu durumda ROM devre dışı bırakılır ve verinin RAM'deki yeri yazmaya karşı korumalı konuma geçer

Buna gölgeleme denir
DRAM ÜNİTESİ Ekonomik nedenlerden dolayı, PC'lerde, iş istasyonlarında, kontrol edilmeyen oyun konsollarında (playstation, xbox gibi) geniş hafızalar dinamik RAM'lerden oluşur

Bilgisayarın diğer kısımları zula hafıza ve diğer disklerdeki veri tamponları statik RAM kullanır
GENEL DRAM ÜNİTESİ [değiştir]Dinamik rasgele ulaşımlı hafıza (DRAM) tümleşik devrelerin plastik ambalaja metal iğnecikler ile bağlanıp, sinyaller ile kontrol edilecek biçimde üretilir

Günümüzde bu DRAM'ler kolay kullanım için rahat takılacak modüllerden oluşur
HAFIZA DUVARI [değiştir]Hafıza duvarı terimi, ilk olarak "Hafıza Duvarına Çarpmak: Belli Olanın Anlamı" nıda icad edilmiştir

Bu CPU ve hafıza hızı arasının açılmasına dikkat çekmek için söylenmiştir

1986'dan 2000'e, CPU hızı yıllık %55'lik bir hızla gelişirken hafıza hızı %10'luk bir gelişme göstermiştir

Bu yüzden hafıza gecikmesinin bilgisayar performansı açısından çok büyük bir darboğaz yaratması beklenmiştir
Şu sıralar, CPU hızının gelişmesi fiziksel bariyerler dolayısıyla önemli bir şekilde yavaşlamıştır

Intel firması bunu "Platform 2015" dökümanında şöyle açıklamaktadır: "İlk olarak çip geometrilerinin küçülmesi, ve saat hızlarının artışı, transistördeki kaçak akımın artması, güç tüketiminin çoğalmasına ve ısınmaya yol açmaktadır

Intel'in yeni TRİ-GATE'i bu problemi çözebilir

Hafıza gecikmelerinden dolayı yüksek saat hızının avantajları yararlığını kaybetmektedir

Çünkü hafıza gelişimi, saat frekansı gelişiminden gerei kalmıştır

Bazı belli başlı uygulamalar için, geleneksel seri mimari işlemcilerin hızlanmasıyla verimliliğini yitirmektedir

Buradaki kazançtan kısılması, frekansın kazancının artmasına neden olabilir

Ek olarak sinyal iletimindeki direnç-kapasitör (RC) gecikmeleri işlemciler küçüldükçe, büyümektedir

Bu da yeni darboğazlar yaratmaktadır

"
Sinyal üretimindeki RC gecikmeleri "saat hızı ve IPC: Geleneksel Mimari İçin Youn Sonu" adlı kitapta belirtilmiştir

Burada anlatılan 2000-2014 arasında yıllık CPU gelişiminin maksimum %12

5 olacağıdır

Intel'in yeni işlemcilerinde görüldüğü gibi bu yavaşlama belirginleşmiştir

Fakat yine de Core2, Pentium 4'ten sonra epey kayda değer bir gelişme olarak görülmektedir