Command & Conquer 3: Tiberium Wars

Film gibi oyun� sınıfına özellikle ara videolarının mükemmelliği ile dâhil edilebilecek yegâne serilerden biridir Command & Conquer. Bu yüzden olsa gerek, C&C ismi anıldığında patlamış mısırımı yanıma alıp işte komutanınız yeniden iş başında der kendimi gaza getiririm. Her ne kadar Westwood�un EA tarafından yutulması seriye bakış açımı biraz değiştirse de, Tiberium Wars ile yeniden Kane�i görebilmek oldukça güzel.

Tiberium Wars�u incelemeye başlamadan önce, �95 yılından bugüne kadar gelen ve geçtiğimiz sene The First Decade ile 10. yılını kutlamış olan C&C efsanesine eğilmekte yarar var. Dile kolay; 8 oyun, 6 ek paket ve senaryo açısından üç farklı alt seri: Tiberian, Red Alert ve Generals.

Tiberian Serisi

Gerçek zamanlı stratejinin yaratıcı Westwood�un Dune 2�den sonra �95 yılında çıkardığı Command and Conquer (Tiberian Dawn) ile başlar. Global Defense Initiative ve Brotherhood of Nod arasındaki savaşı konu alır. Kısaca Birleşmiş Milletler ile Kane�in komuta ettiği terörist birlikler arasında, Tiberium kaynakları için verilen mücadeledir diyebiliriz. Seri �99 yılında çıkan Tiberium Sun ve ardından gelen ek paket Firestorm ile devam etmiştir. Renegade ise vasat bir FPS olmasına rağmen, evrene ayak bastırması adına farklı bir deneyim yaşatmıştı bizlere. Nihayetinde �karizmatik-kel� Kane�e Tiberium Wars ile yeniden kavuşmuş oluyoruz.

Command & Conquer (1995)
The Covert Operations (1996) (ek paket)
Sole Survivor (1997) (multiplayer, senaryoya katkısı yok)
Command & Conquer: Tiberian Sun (1999)
Firestorm (2000) (ek paket)
Renegade (2002) (FPS)
Command & Conquer 3: Tiberium Wars (2007)

Red Alert Serisi

�96 yılında Amerika-Sovyet savaşını konu edinerek başlayan seri ardından gelen Counterstrike ve The Aftermath ek paketleriyle derinleşmiştir. Tiberian serisi ile bağlantılı noktaları olmasına rağmen, aslen II. Dünya savaşı ile bağdaşmıştır. Albert Einstein, Joseph Stalin gibi önemli isimler senaryoda yerlerini almışlardır. Seri Red Alert 2 ile devam etmiştir.


Command & Conquer: Red Alert (1996)
Counterstrike (1997) (ek paket)
The Aftermath (1997) (ek paket)
Command & Conquer: Red Alert 2 (2000)
Yuri's Revenge (2001) (ek paket)

Generals Serisi

C&C ismi altında çıkan ilk 3-boyut oyun olma özelliğini taşır. Emperor: Battle for Dune için geliştirilen SAGE (Strategy Action Game Engine) grafik motoru kullanılmıştır. 2003 yılında bizlere konuk olan Generals olası Amerika, Çin ve Irak (GLA: Global Liberation Army) savaşını konu edinmiştir desek sanırım yanlış olmaz. Ayrıca bu oyunda C&C�un klasik sayılabilecek arayüzü kullanılmamıştır.

Command & Conquer: Generals (2003)
Zero Hour (2005) (ek paket)
Welcome back, Commander

Hemen hemen birbirinden bağımsız sayılabilecek üç farklı senaryonun Tiberian kısmına eklenen yeni oyunumuz: Tiberium Wars. Hikâyenin en son halkası Firestorm�un olası zamanından yaklaşık 16�17 yıl sonrasından devam ediyoruz. 2047 yılının dünyasında artan tiberium kaynakları ekosistemi bozmaya başlamıştır. GDI, bozulan dünya ekosistemini zararlarına göre üç farklı bölgeye ayırmıştır. Varolan yaşam alanlarını koruyabilmek ve bozulan ekosisteme sahip bölgeleri temizlemek adına işe koyulur. Son Tiberium savaşından sonra gücünü yeniden toplayan Nod teröristleri GDI�ın Philadelphia�a da ki merkez üssüne nükleer bomba atması ile kaçınılmaz III. Tiberium savaşı böylece başlamış olur. Yine GDI-Nod kapışması sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Artık davetsiz misafirlerimiz var.

Ara videoları ile nam salmış seride Tiberium Wars bu sıfatı daha çok perçinliyor. Lost dizisinin Sawyer�ı Josh Holloway�i, Battlestar Galactica�dan Tricia Helfer�i ve Grace Park�ı, GDI generali olarak Michael Ironside�ı, Jennifer Morrison�u ve tabi ki oyun dünyasının en karizmatik keli Kane�i canlandıran Joseph Kucan�i gördüğünüzde afallamayınız. Bir C&C oyunu oynuyorsunuz ve bu seri EA�ın ($) elinden çıkıyor.



Ara videolarda gerçekçiliği sağlamak adına oldukça uğraşıldığını hissedebiliyorsunuz. Merkez üssümüzden gerekli talimatları alırken, aniden gelen bir saldırı sonrası hemen haber bültenlerini izlemeye koyuluyoruz. Spikerin kan revan içinde olayları aktarmaya çalışması, canlı yayında uzmanlara bağlanılması gibi olabilecek tüm incelikler videolara yansıtılmış. Serinin diğer oyunlarına nazaran videolar oldukça uzun tutulduğu gibi, temposunun kaybolmaması adına da gerekli makyajlamalar yapılmış. GDI ve Nod videoları arasındaki atmosfer farkının iyi seçilmiş oyuncu kadrosuyla da desteklenmiş olması, iki kampanyanında oynanabilirliğini oldukça arttırmış. Ayrıca oyun içerisinde harita ekranından Josh Holloway ve Jennifer Morrison�un zırt pırt çıkıp gaz verdiğini de hatırlatalım. Gerçi Sawyer ve Kane ikilisi Nod kampanlarını ilk tercih yaptırsa da, Jennifer Morrison�u pardon GDI kampanyasını yabana atmamak lazım. Ancak gönül Lost�tan Kate�i görmek isterdi.

�Yapay� zekâ�

C&C serisinin tamamına yapılan genel eleştiri neredeyse 12 yıllık seride oynanışın değişmediği üzerine odaklanmıştır. Topla-üret-saldır sistemi �95 yılındaki ilk oyunda ne ise Tiberium Wars�da odur. Ancak gerçek zamanlı stratejilerin genel sorununun bu tek düzelik olduğu da yadsınamaz bir gerçektir. Bu sıradanlığı kırmanın tek yolu ise, hepimizin bildiği üzere, iyi bir yapay zekâdan geçmektedir. Ama oyunun oynanışını eleştirmeden önce, beğenilmeyen sıradanlığın nispeten bir kolaylık sağladığını ve belki de, serinin yıllardır bu kadar tutulmasının en önemli nedenlerinden biri olduğunu da kendi fikrim olarak belirtmek isterim. Bu rahat oynanabilirlik ya da sıradanlık tuhaf bir şekilde eğlence seviyesini de artırmaktadır.
Tabi ki C&C serilerine has çerezlik bir hava oluşsa da, insan ister istemez 12 yıldır yapay zekâ hiç mi geliştirilemedi diye sormadan edemiyor. Haritaya göre belirlenmiş aynı noktalardan, aynı şekilde saldıran, amacı sadece bölümü biraz daha uzatmaya çalışan düşman. Evet, gerçekten kulağa pek hoş gelmese durum bundan ibaret. Değişiklik yapmak adına haritaların orasına burasına eklenmiş sürpriz ataklar, tuzaklar vb. biraz yapay zekâ eksikliğini kapatsa da, maalesef kolayca ezberlendiğinden tekrar oynanabilirliği oldukça düşürüyor.

Her C&C oyununda olduğu gibi tek yapmamız gereken yine hızlı olmak. Kaynakları hızlı toplayıp, ordularımızı hızlı eğitmek. Mümkün olan en kısa zamanda düşmana saldırmak, kündeye getirmek. Bunu yaparken eğer varsa sivil binaları kuşatmak, olası ekstra para kaynaklarını ele geçirmek ve süper silahlarımızı en iyi zamanda kullanmak. Tek paragrafta oynanışı özetleyebilmiş olman kesinlikle sizleri yanıltmasın. Eleştiriyor gibi görünsem de bu tek düzelikten memnun olmadığımı söyleyemem. Benim tek derdim yapay zekâ ile.

Kampanyalar ise oldukça tatmin edici uzunluğa ve çeşitliliğe sahip. Washington DC�den Sydney�e, Amazon�dan Mısır�a kadar savaşmadığımız yer kalmıyor. Serinin diğer oyunlarında olduğu gibi elimizde birkaç ünite ile görevi tamamlamaya çalıştığımız, köprüleri havaya uçurarak savunma yapmaya çalıştığımız ya da bunlara benzer birçok farklı görev her zamanki gibi mevcut. GDI ve Nod senaryoları arasındaki senkron da oldukça güzel ayarlanmış. GDI ile oynarken örneğin Pentagon�u savunurken, Nod kampanyasında aynı haritada Pentagon�a saldırıyorsunuz.

The Scrin

Gelelim davetsiz misafirlere: The Scrin. Bu mekanik böceğimsi ırk iki tarafında düşmanı konumunda bulunuyor. General Kilian Qatar (Tricia Helfer) tarafından komuta edilen uzaylı misafirlerimiz ilerleyen bölümlerde karşımıza çıkıyor. Bu ırkı, hem GDI hem de Nod senaryolarında muhakkak alaşağı etmemiz ve yeri geldiğinde de yönetmemiz gerekiyor. Daha önce dünyanın üç farklı bölgeye ayrıldığını söylemiştim. Bozulan ekosistemin durumuna göre mavi, sarı ve kırmızı bölgelere ayrılan dünyada kırmızı bölgelerde ikamet etmekte olan misafirlerimiz, başlı başına oynanabilir olsa da maalesef kampanyası bulunmuyor. Serbest oyunda (Skirmish) taraf olarak seçmek mümkün.

Taraflar arasında denge sağlanmak adına, onda olan bunda da olsun, şekli şemali farklı olsun demek yerine, her tarafa üstün özellikler verilmiş. Generals�de bu sağlanmaya çalışılsada pek başarılı olunamamıştı ancak EA Tiberium Wars�da oldukça iyi iş çıkarmış. Olması gereken binalar aynı şekilde her tarafa verilse de, savunma kulelerinden başlayan farklılık tüm ünitelere yansımış. Ünite tasarımlarında ki orjinallik, GDI�ın yasallığını, Nod�un manyaklığını ve The Scrin�in ilginçliğini inanılmaz bir şekilde yansıtmış.

Oyunda alıştığımız arayüz kullanılsa da ufak tefek değişikliklere gidilmiş. Emperor: Battle for Dune�da olduğu gibi bina-kule-asker-tank-uçak şeklinde sıralamalar yapılmış. Böylece artan ünite sayısının neden olabileceği karışıklık giderilmiş ancak yeni bir özellik değil bu. Yeni olan düzenleme aynı anda birkaç bina üretimine izin verilmiş olması. Bu da arayüze oldukça kullanışlı bir şekilde yerleştirilmiş. Yine aynı şekilde fazladan dikebileceğiniz eğitim binaları ile birden fazla üniteyi aynı anda üretebilmek mümkün. Böylece sizin hızlı bir şekilde üs ya da ordu oluşturmanızı
köstekleyebilecek sorun ortadan kaldırılmış oluyor. Ama merak etmeyin, Tiberium sizi yeteri kadar engelleyecek, özellikle ilerleyen bölümlerde.

Ayrıca arayüz, Red Alert 2�de olduğu gibi ünitelerin dizilimini ayarlayabilmenizi sağlayan alttaki bir bar ile daha kullanışlı hale getirilmiş. Üniteleri seçtiğinizde
çıkan sağ alttaki kısmı kullanarak seçili ünite üzerinde geliştirmeler (upgrade) yapabilmeniz ya da sahip olduğu özelliği kullanabilmeniz (örn; jetpack) mümkün. Hemen aklıma gelmişken söyleyeyim, görevlerinizi oyun ekranında gösteren � tek kelimeyle gereksiz- oklar yeni özelliklerimizden. Bu gereksiz okları görev penceresinden kapatabilirsiniz.

Görevler; ana görev, alt görev ve hatta daha alt görev şeklinde sıralanıyor. Bölümlerin oynanış süresini uzatmak adına yapılmış olsa bazen alt görevler çok daha eğlenceli olduğundan es geçmemenizi tavsiye ederim. Tabi ki direk ana görevi yaparak bir sonraki bölüme geçmeniz de mümkün. Herhangi bir zorunluluğu yok, sadece bölüm sonunda aldığınız madalyaya etki ediyor.
SAGE mi bu? Olamaz!

Geldik işin teknik kısmına. Oyun SAGE grafik motorunu kullanıyor ki bu motor rahmetli Westwood�un yazdığı ilk 3-boyut grafik motoru idi. Ta 2001 yılında çıkmış olan Emperor: Battle for Dune�da kullanılmıştı ilk kez. Bunu takip eden senelerde Generals�da, yine EA�nin elinden çıkan ilk The Battle for Middle-earth ve ikincisinde yine bu motor kullanıldı. Bugün 6 yaşında olan bu motorun nasıl bu hale getirildiğine akıl sır erdirmek mümkün değil. Tek kelimeyle şuan geldiği nokta �mükemmel�. Tabi ki bir Company of Heroes değil, ama olması gerekeni fazlasıyla veriyor. Özellikle efektler harika. Patlamalar, Flame tankın alevleri, su yansımaları bir strateji oyununda pek alışık olmadığımız cinsten. Gökyüzündeki bulut gölgeleri, özellikle çölde savaşıyorsanız dikkatinizden kaçmayacaktır. Ünite tasarımlarında ki detaylarla, binalara eklenmiş efektlerle, her şeyiyle çok iyi bir iş çıkarılmış. Ayrıca yıllanmış bu motorun doku kalitesinde de fazla hayal kırıklılığı yaratmaması gerçekten çok ilginç. Seslerden bahsetmeye bile gerek yok, EA klasiği. Kusursuz ses efektleri, kusursuz seslendirme. Bu oldukça başarılı teknik altyapı, yükleme sürelerinin kısalığı ile de �haritaların küçüklüğü en büyük etken- dikkat çekici.



Tüm bunları görebilmek/duyabilmek için elbette iyi sayılabilecek bir sisteme ihtiyaç var. Ancak grafik ayarları oldukça geniş bir yelpazede bizlere sunuluyor. Birçok özellikten feragat etmek zorunda olsanız da, eski sayılabilecek sistemlerde de oyunu oynayabilmek mümkün. İlla ki bir sistem örneği vermek gerekiyorsa; sağ tarafta görebileceğiniz sistem özellikleri kısmına Geforce 6600 ya da Radeon 1300 ayarında ekran kartını ekleyebilirseniz bahsettiğim efektlerin çoğunu görebilirsiniz.

Son olarak notlarım arasına aldığım birkaç bilgiyi vereyim: Oyunun sitesinden BattleCast client�ını indirerek multiplayer oyunlarınızda sesli olarak haberleşebilirsiniz, takımlar oluşturup maçlar yapabilir ve oyunun resmi sitesinde adınızı duyurabilirsiniz. Ayrıca Command & Conque 3r: Tiberium Wars Kane Edition adında ekstra bonus DVD�si içeren (yapım süreci, oyuncularla röportajlar vs. içeriyor) özel bir sürümünün olduğunu da belirtelim.
Command & Conquer 3: Tiberium Wars bana göre serinin en iyi oyunlarından biri olduğu kadar, büyük ihtimalle bu yılın en iyi gerçek zamanlı stratejilerinden biri olacak. �95 ten bugüne gelen efsanenin bayrağını kesinlikle gururla taşıyabilecek kadar iyi. Her strateji sever tarafından muhakkak denenmeli, en azından ara videolar için. Kane is back...