Php Dersleri

PHP Nedir?

PHP' yi kısaca, HTML kodları arasına gömülmüş server tabanlı script dili olarak tanımlayabiliriz Bu tanımda dikkat etmemiz gereken üç önemli nokta vardır Birincisi HTML kodları arasına gömülmüş olması İkincisi server tabanlı olması ve son olarak script dili olması Şimdi bu üç unsurun ne anlama geldiğine ters sırada bakalım

Daha önceden basic veya daha farklı bir dilde program yazmış arkadaşlar bilirler Yazdığımız programın çalıştırılabilmesi için o program diline özgü derleyici tarafından derlenerek exe veya com uzantılı dosya oluşturulması gerekmektedir Derleme sonucu oluşan exe veya com uzantılı bu dosyaları bir metin editörü ile açtığımızda bir çok anlamsız karakterden oluştuğunu görürüz Bunun sebebi yazdığımız kodların derlenerek makine diline çevrilmiş olmasıdır Programcılar arasında bu tarz programlama dillerine gerçek program adı verilmektedir Gerçek program dillerinde derleme işlemi bir kez yapılır ve bundan sonra derlenen program derleyiciden bağımsız olarak çalışır Oysa script dili tarzında yazılmış bir program açık koda sahip olmakla ( encode edilmiş php dosyaları hariç metin editörü ile baktığımızda kodu her zaman görebiliriz ) birlikte derleme işlemi programın her çalıştırılmasında yeniden yapılır Bu nedenle script dili ile yazılmış bir program derleyicisi olmadan hiçbir işe yaramayacaktır Buda bize şunu gösteriyor ki uygulamalarımıza başlamadan önce PHP derleyicisine sahip olmalıyız Tamamen ücretsiz olarak dağıtılan derleyicinin son sürümünü http://wwwphpnet/ adresinden indirebilirsiniz

Hatırlarsanız PHP' nin tanımını yaparken diğer bir özelliğinin server tabanlı olması demiştik Internet tabanlı diğer dillerde olduğu gibi PHP dosyalarını çalıştırabilmek için bir server diğer adıyla sunucuya ihtiyacımız olacaktır Aslında bu server ihtiyacı dile özgü olmayıp internet alt yapısının server mimarisi üzerine kurulmuş olmasından kaynaklanmakta Günümüzde server mimarisini bilgisayarlarımızla tanıştırmak için yazılmış bir çok program mevcuttur Bunların bir kaçına örnek vermek gerekirse Apache , ISS , Xitami, PWS (Personal Web Server) diyebiliriz Apache, Unix ve türevi Linux işletim sistemi için IIS, NT ve Windows 2000 işletim sistemi için, Xitami ve PSW Windows 9X işletim sistemi için yazılmış sever programlarıdır Bu tarz programları bilgisayarlarına kurmak istemeyen arkadaşlar internet üzerinde ücretli veya ücretsiz bir çok hazır server bulabilirler Tabi PHP desteğine sahip olmak koşuluyla Bunlardan ücretsiz olanlardan http://wwwdatablocksnet/' i örnek gösterebiliriz Ama unutulmamalıdır ki yapacağımız uygulamaları denemek amacıyla internete bağlı kalmak hem zamandan hem de paradan müsriflik demektir Siz iyisi mi işletim sisteminize uygun server programı nasıl kurulur onu öğrenin Egemen arkadaşım bunu daha önceden düşünerek sizler için PWS' nin Kurulumu adı altında bir yazı hazırlamış Aynı şeyleri tekrarlamanın anlamsız olduğunu düşündüğümden kurulumla ilgili yapmanız gerekenleri PWS' nin Kurulumu bölümden lütfen okuyunuz

PHP' nin bu kadar kolay kullanılabilir bir dil olmasındaki en önemli unsurlardan biri de HTML kodları arasına gömülebilir olmasıdır PHP kodları <?PHP?> ayraçları arasında yer alır Frontpage veya başka bir editör kullanarak oluşturduğumuz web sayfamızın HTML kodları arasına PHP kodlarını kolaylıkla ekleyebiliriz Bir browser php uzantılı dosyamızı görüntülemek istediğinde server bunun PHP derleyicisi tarafından derlenmesi gerektiğini anlayarak bu dosyayı PHP derleyicisine gönderir Php uzantılı dosya yorumlayıcı tarafından okunarak <?PHP?> ayraçları arasındaki kodlar değerlendirilir ve bir sonuca bağlanır Ayraçlar dışında kalan kısımlar hiç bir şekilde işlem görmeden browsera yollanır Sanırım ne demek istediğimi PHP ile bir iki örnek çalışma yaptıktan sonra daha iyi anlayacaksınız

PHP' yi TEST edilim?

Sabırsız arkadaşların , Personel Web Server'ı anlatıldığı biçimde kurarak PHP derleyicisini download ettiklerini biliyorum Php derleyicisinin kurulumunda bir sorun olmadığını da tahmin ediyorum Zira kurulum gayet kolay Download ettiğiniz setup dosyasını çift tıklayarak kuruluma başlayabilirsiniz Kurulum sonunda bilgisayarınızı yeniden başlatarak PHP' nin tam anlamıyla çalışmasını sağlayabilirsiniz Benim gibi şüpheci bir insansanız PHP' yi test etmeye ne dersiniz? Öncelikle notpad veya başka bir metin editörünü açarak aşağıdaki PHP kodunu olduğu gibi yazalım Aynı zamanda ilk PHP programımızı yazdığımızın farkında mısınız bilemiyorum

<?PHP
phpinfo();
?>

Şimdi bu kodu testphp adında kaydedelim Uzantı çok önemli Muhakkak php olmalı (Server üzerinde farklı tanımlamalarla uzantı değişik adlar alabilmektedir) Yoksa derleyicimiz bunun bir php program dosyası olduğunu anlayamaz Testphp dosyamızı serverımızın root' una kopyalamalıyız PWS' nin kurulumu sırasında bir değişiklik yapmadıysanız C:\Inetpub\wwwroot dizinine kopyalayacağınız her dosya serverın rootunda yer alacaktır Root dizinine yayınlama hakkını verdikten sonra ( PWS' nin Kurulumu bölümünde anlatılmakta) Browserımızı açarak adres çubuğuna http://localhost/testphp yazıp Enter'a tıklayalım Eğer browserımızda aşağıdaki görüntüyü alıyorsak PHP derleyicimiz doğru olarak çalışmaktadır

İF DEYİMİ
İf deyiminin ingilizce karşılığı eğerdirBu if deyimini görevini basit bir örnekle açıklamamız gerekirse; Eğer İstanbul'a gidersem teyzeme uğruycamAma Eskişehir'e gidersem daıma uğruycamGördüğünüz gibi if deyiminin çalışma sitili böyledirİf deyiminin yazılışıda şöyle olur;
if ( koşul) {
bu koşul doğru ise yapılacak işler
}
elseif ( birbaşka koşul ){
bu koşul doğru ise yapılacak işler
}
else{
bu koşulların hiçbiri olmazsa yapılacak işler
}
Bu if ile ilgili ilk örneğimizde sayılar konusuna değineceğizŞimdi if deyiminin nerelerde kullanılabileceğini daha iyi anlayacksınız
$a=500;
$b=450;
if ($a > $b) {
print " A değişkeni B değişkeninden daha büyüktür";
}
else {
print "A değişkeni B değikeninden büyük değildir";
}

Burada $a ve $b değişkenlerine değer atadıkSonra bir if deyimi ile bir koşul yaptıkDedikki eğer $a değişkeni $b değişkeninden büyük ise alttaki işlemi yapDaha sonra else ile yukardaki koşul doğru değilse benim altımdaki koşulu yap dedikİf deyimini iyi kavramamız gerekmektedirÇünkü PHP'de birçok örnekte if deyimi kullanılırMesela bir siteye girmek için şifre soracaksınız ve bu şifreyi girmeyen kişilere bir uyarı mesajı vermek istiyorsunuz
if ( $sifre == "" ){
print "Siteye girmek için Paraola yazmanız gerekir";
}
else{
//Buraya gerekli kodlar girilir
}
Burada görüldüğü gibi $sifre değişkenini değeri boş olduğu zaman, yani; şifre alanına bir değer girilmediğinde sislü parantezler içersinde bulunan komut icra edilirYok $sifre değişkenine bir değer girildiyse bu sefer else ile başlayan süslü parantezler içerisnde bulunan komutlar icra edilirBu if deyiminde dikkar etmemiz gereken bir husus değişkeni bir değerle eşitlemek istediğimizde çift eşittir kullanmamız gerekir
İf deyimininin alternatif kullanım şekilleride vardırMesela kullandığımız sislü parantezleri kaldırabilir ve yerlerine başka ayraçlar kullanmamız mümkündür
if ( $a =="5" ):
print "Değişkenin değeri $a dir";
elseif ( $a == "6" ):
print "Değişkenin değeri $a dır";
else:
print "Değişkenin değeri ne 5 dir nede 6 dır";
endif;
Burada da görüldüğü gibi $a değişkenimisin değerini 5 verdiğimizde ilk if devreye giriyor parantezden sonra noktalı virgül koyuyoruzDaha sonra bir elfeif yapıyoruzOnada değişkenin değerini 6 olarak beliriliyoruzEğer değişkenin değerini 6 girildiğinde elseif devreye girerYok bu if ve elfeis in giçbiri gerçekleşmezse else devereye giriyorBu yöntemde dikkat ettiyseniz süslü parantez kullandığımızda parantezi hem açıyor hemde kapıyordukAma burada parantez kullanmadıkDeyimlerden sonra bir noktalı virgül koyuyoruz ve onun aşağısındaki bütün komutlar yapılıyor taki PHP bir elseif veya else ile karşılaşıncaya kadarEn sonunda da if deyiminin bittiğini söyleyen endifBu komutun sonunada noktalıvirgül yerleştiriyoruz
İlerde birçok if deyimini iç içe kullanacağızKarışıklık yapmamak için if deyiminin iki yazılış yöntemini kullanabilirsinizBirde değişkenleri eşitlerken şu hususa da dikkat etmemiz gerekirMesela
if ( $a == "istanbul" ):
print "1değişken değeri";
elseif ( $a == " istanbul" ):
print "2 değişken değeri";
endif;
Dikkat ettiyseniz if in içerisindeki $a değişkeninin değerini istanbul yaptıkAma elseif in içerisnde bulunan $a değişkenin değeride istanbul ama bu ikisi aynı şey değilÇünkü ilkinde tırnak içerisine aldığımız istanbul değeritırnaklarla bütünleşikAma ikinci $a değişkeninde ise ilk tırnaktan sonra bir boşluk bırakıldıOnun için bu iki değişken aynı değildir
$a="1";
$b=" 1";
$c="1 ";
Burada verdiğimiz 3 değişkenin değerleride birbirinin aynısı değildirŞimdi enson bir if deyimi örneği vererek bukonuyuda kapatalım
if ( $sehir == "istanbul" ){
if ( $ilce == "kadıköy" ):
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b>, seçtiğiniz ilçede <b>$ilce</b>\n";
elseif ( $ilce =="sarıyer" ):
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b>, seçtiğiniz ilçede <b>$ilce</b>\n";
else:
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b> ama ilçe seçmediniz\n";
endif;
}
elseif ( $sehir == "samsun" ){
if ( $ilce == "terme" ):
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b>, seçtiğiniz ilçede <b>$ilce</b>\n ";
elseif ( $ilce =="çarşamba" ):
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b>, seçtiğiniz ilçede <b>$ilce</b>\n";
else:
print "Seçtiğiniz il <b>$sehir</b>, ama ilçe seçmediniz\n";
endif;
}
else{
print "Lütfen bir il seçiniz\n";
}
Burada iki değişik yöntemide kullandıkİlk olarak $sehir değişkenine hiçbir değer girilmediği veya istanbul veya samsun girlmediğ takdirde en alttaki else göreve çağrılıyorAma $sehir değişkenine mesela istanbul girildiğinde en üstteki if devreye giriyorSadece bu istanbul girilmesi durumunda bu if in içerisinde bulunan aternatif else göreve giriyor$sehir değişkeni istanbul ve $ilce değişkenide kadıköy girildiğinde ilk aternatif if göreve çağrılıyorDiğer if ve else lerin görevlerini de biraz zihin cimnastiği yapın ve siz bulun
Bu verdiğimiz en son örneği kavrayan kişi if deyimini tamamen öğrendi sayabilirizSadeve bu if deyimi ve değişkenlerle neler yapabileceğinize dair kafanızda ampuller yanmış olmalı

DEĞİŞKENLER
Değişkenler programlamada en önemli şeylerdirDeğişkenler tıpkı bir taksi gibi müşteri taşırlarSiz kimi taşımasını istiyorsanız o değişken de o kişi taşırPHP'de değişken yapabilmemiz için dolar işareti kullanırızMesela:
$degisken;
$degisken2;
Burada görüldüğü gibi bir dolar işaretinden sonra herhangi bir adla değişken tanımlayabilirizDeğikenin içerisine değere atamak ise şöyle olur:
$il="Rize";
$ilce="Kadıköy";
$belde="Büyükdere";
Burada yine dikkat etmemiz gereken bir hususda oluşturduğumuz değişkenler de Türkçe karakter kullanmamalıyızDeğişkenin değerini istediğimiz şekilde yapmamız mümkündür
$degisken="Rize";
$site="capraznet";
$php="Endüstri müh";
print "<b>$site'i $degisken'den bir $php öğrencisi yapmıştır<b>";
Bu yazdığımız kodu inceleyelimİlk önce $degisken diye bir değişken oluşturduk ve içerisine Rize koydukSonra $site diye bir başka değişken oluşturduk ve içerisine de Aspetonline Web Hizmteleri yazdıkDaha sonrada $php diye bir değişken oluşturduk içerisnede İktisat koydukEn sonunda da bir print komutu ile Bu değişkenleri yazdırdıkBu programı çalıştırdığımızda browsera " Aspetonline Web Hizmetleri'ni Rize'den bir İktisat öğrencisi yapmıştır " yazısı çıkacaktır
Bazı durumlarda da dolar işaretini kullanmaız gerekecekMesela 100$'ın TL karşılığı 1999 yılında 540 000 idi diye bişeyi php de yazdırmamız gerekirse dolar işaretini anlamsızlaştırmamız gerekiyorYoksa bu cümleyi direkt print le yazdırırsak cümlemiz çıkmazAnlamsızlaştırmak için \ ters bölü işareti koyuyoruz
print "100\$'ın TL karşılığı 1999 yılında 540 000 idi";
PHP'de Matematiksel ifadeler:
$sayi1=10;
$sayi2=15;
$sayi3=20;
$sayi4=50;
print ($sayi1+$sayi2+$sayi3+$sayi4);
print ($sayi4+$sayi1*$sayi2);
Burada ki ilk print browsera 95 yazacaktırYani PHP bu değişkenlerin hepsini toplayacaktırEğer parantezin içerisine birde tırnak koysa idik 10+15+20+50 yazılacaktıİkinci print te ise browserda 200 yazısı çıkacaktırÇünkü matematikte işlem sırası çarpmadan başladığı için 200 çıkacaktır
$a=28;
$b=7;
print $a/$b;
Buda browserda 4'ü verecektirDikkat ettiyseniz bunu da parantez içine koymadıkAma yine aynı işi yaptıTırnak içerisine koysaydık 28/7 yazısı çıkacaktıYine çift tırnak değil de tek tırnak kullansaydık browserda $a/$b yazacaktıÇünkü tek tırnak içerisine değişken yapamıyoruz
$dolar=1350000;
print "500 Dolar ="($dolar*500);
Burada da $dolar değişkenimize 1350 bin değerini veriyoruzSonra print komutu ile tırnak içerisine 500 Dolar = yazıyoruzSonra aynı print komutunu kullanabilmemiz için tırnaktan sonra bir nokta koyuyoruz ve sonra çarpma işlemini yapan işlemi giriyoruzDeğişkenlerde en son olarak bazı örnekleri verelim
print "İyilikleri \"İYİLİKLERLE\" analım"; //çift tırnağı anlamsızlaştırdık
print "Adana\nAdıyaman\nAfyon\nAğrı\nAmasya\nAnkara\ n"; /* \n işareti HTML kodunda bir alt satıra geçmek için kullanılırBroweserda hiçbir fark yaşanmaz*/


ARRAY "Dizi Değişkenlkeri"

Array yani dizi değişkenlerinin çok farklı kullanım alanları vardırÖyle durumlar olurki değişken tanımlamaya değişken adı bulamazsınızMesela yılın aylarını değişken olarak tanımlayacaksınızBunun için tek tek $ocak, $şubat diye gitmek hiçde akıllıca değildirİşte burada array işimizi kolaylaştırıyor $aylar = array (
1=> Ocak,
2=> Şubat,
3=> Mart,
4=> Nisan,
5=> Mayıs,
6=> Haziran,
7=> Temmuz,
8=> Ağustoz,
9=> Eylül,
10=> Ekim,
11=> Kasım,
12=> Aralık
);
Biz burada $aylar değişkenine yılın aylarını sıraladıkPeki Ocak vaya nisan yazdırabilmemiz için ne yapmalıyız?Şunu: $aylar[1] bu değişkentahmin ettiğiniz gibi ocak ayını vermektedir $aylar[9] bu değişkende Eylül ayını temsil etmektedirBirazdaha ileri düzeye giderek bir örnek verelim
$kisiler=array (
array(adi=> "Mehmet",soyadi=> "Şamlı",cinsiyet=> "Erke", yer=> "Rize"),
array(adi=> "Öner", soyadi=> "Günaydın", cinsiyet=> "Erkek", yer=> "Eskişehir"),
array(adi=> "Merve", soyadi=> "Deniz", cinsiyet=> "Kız", yer=> "İstanbul"),
array(adi=> "Aysu",soyadi=> "Kara",cinsiyet=> "Kız", yer=> "İstanbul")
);
print $kisiler[0][yer]; //Bu komut Rize yazdıracaktır
print $kisiler[2][soyadi]; //Bu komut da Deniz yazdıracaktır
Görüldüğü gibi PHP sıfırdan saymaya başlıyorArray ile sıralanan bu dizi değişkenlerin tek tek yazdıracak komutları sıralayalım
$kisiler[0][adi];
$kisiler[0][soyadi];
$kisiler[0][cinsiyet];
$kisiler[0][yer];
Burada verdiğimiz değişkenler tahmin ettiğiniz üzere ilk array da bulunan kişinin özelliklerini verecektirDiğer kişilerin özelliklerini öğrenmek için sıfır rakamını değiştirmeniz gerekirÜstte söylediğimiz gibi PHP sıfırdan saymaya başlarDizi değişkenlerde farklı bir örnek daha verelim:
$askadaslar[]="Ahmet";
$askadaslar[]="Öner";
$askadaslar[]="İlker";
$askadaslar[]="Soner";
print $arkadaslar[0];
Şimdi bu komut Ahmet yazdıracaktırKöşeli parantezler içerisine bir değişkende konabilirPHP'nin bize sunmuş olduğu kolaylık ileriki konularda işimize çok yarayacaktırŞimdi bu değişkenleri bir döngü ile ekrana basalım
$sayac=0;
while ($sayac <= 3){
print $askadaslar[$sayac]"<br>";
$sayac++;
}
Burada görüldüğü gibi bir while döngüsü ile dizi değişkenleri ekrana basıyoruzSayacımızın sıfırdan başlatmamızın nedeni dizi değişkenleri belirten sayının sıfırdan başlamasıdırBirde burada değişik bir şey kullandık print komutundaBu gibi durumlarda tırnak içerisine alınmayan değişkenlerden sonra yazı yazabilmemiz için değişkenden sonra bir nokta koyuyoruz ve sonra tırnaklı yazımıza devam ediyoruzEğer sonunda yine değişken koyacaksak yine nokta koyup değişkeni yazarızMesela: print $degisken"Buraya yazı yazarız"$degisken2; gibiBirde dizi değişkenlerin sayısını öğrenmemiz için şu komuttan yararlanırız
print "Brada " count($askadaslar) "kişi var";
Burada count komutu sayı saymaya yararYani $arkadaslar değişkeninden kaç adet olduğunu sayıyorBu komutu istediğiniz her yerde kullanmanız mümkün

SWİTCH DEYİMİ
Türçe karşılığı anahtar olan switch deyimi if deyimi gibi görev yaparAma siwtch deyimini if deyimininin yerine kullanmamız daha uygun düşerBazı hız araştırmalarında switch deyiminin if deyiminden daha hızlı çaılştığı söyleniyorAma şunuda belirteyim: Switch ile yaptıklarımızın hepsini if ile yaparız ama if in yaptığı herşeyi switch deyimi yapamazTek değişken tutarOysa if deyiminde birçok değer tutması mümkündürSwitch deyiminin yazılışı şöyledir
switch ( $değişken ) {
case 1şart;
1 Şart doğru ise yapılacak işler
break;
case 2şart;
2 şart doğru ise yapılacak işler
break;
case 3 şart;
3 şart doğru ise yapılacak işler
break;
default:
Bu şartların hiçbiri doğru değilse yapılacak işlere
}
Burada görüldüğü gibi switch deyimi tek değişken tutabiliyorİf deyiminde bulunan else burada karşımıza default olarak karşımıza çıkıyor ve default dan sonra iki nokta üst üste konulduğuna dikkat edinSonra her şatın gerçekleşmesinden sonra break koyuyoruzBunun her şarttın gerçekleşmesinden sonra break "Türkçe karşlığı kırılmak, kopmak" koyuyoruzÇünkü bu break komutun gerçekleştiğini ve bundan sonra PHP'ye okuma yapmamasını söylüyor
switch ( $sehir ){
case "istanbul";
print "Seçtiğiniz şehir <b>$sehir</b>";
break;
case "Ankara";
print "Seçtiğiniz şehir <b>$sehir</b>";
break;
case "Rize";
print "Seçtiğiniz şehir <b>$sehir</b>";
break;
default:
print "Herhangi bir şehir seçmediniz";
}
Görüldüğü gibi switch in içerisine $sehir değişkeni koyuyoruz ve sonra case ile bu değişkenin değerlerini belirliyoruzDaha sonrada koşulun gerçekleşmesi durumunda programı durdurmak için break komutunu kullanıyoruzEn sonunda da hiçbir koşul gerçekleşmemesi durumunda default dan sonra ki satır devreye giriyor Birde şunu belirteyim PHP büyük ve küçük harf ayrımı yaparMesela rize ile Rize aynı değildirOnun için programlarınızı yazarken bu ayrıma dikkar edinizson olarak switch ile if deyiminin ayrıldığı nokta olan birçok değişken tutması konusunda bir örnek vereim
if ( $ad=="mehmet" and $soyad=="şamlı"){
print "Doğru";
}
else{
print "Yanlış";
}
Burada görüldüğü gibi if deyimi ile iki değişkenli bir koşul yaptıkBurada bilmediğimiz kenime and "türkçe karşılığı ve, ile" dirYani burada PHP'ye diyoruzki $ad değişkeni mehmet ve$soyad değişkenide şamlı ise şunu yapYok doğru değilse bunu yapİki veya daha fazla değişkenlerin birlikte kullanıldığı yerlerde kullanabileceğimiz özel ayraçlar:
==Eşitse$a == $b!=Eşit değilse$a != $b===Aynı ise$a === $b>Büyükse$a > $b<Küçükse$a < $b<=Küçükse veya eşitse$a <= $b>=Büyükse veya eşitse$a >= $bandİkiside doğru ise$a=="a" and $b=="b"orHerhangi biri doğru ise$a=="a" or $b=="b"&&İkiside doğru ise$a=="a" && $b=="b"||Herhangi bir doğru ise$a=="a" || $b=="b"
Bu özel ayraçları genelde ifdeyimi ile kullanırızŞimdi alternatif bir switch deyiminin nasıl yazılacağını görelim
switch ($meyvalar):
case "muz";
print "$meyvalar sadece anamurda yetişir";
break;
case "mandalina";
print "$meyvalar akdenizde ve doğu karadenizde yetişir";
break;
case "kivi":
print "$meyvalar genelde Rize'de yetiştirilir";
break;
default:
print "Bir meyva adı seçmediniz";
endswitch;
Burada da görüldüğü gibi switch deyiminin alternatif kullanımı if deyimininkine benziyorBurada $meyvalar değişkenine case ile 3 farklı değer tanımladıkBunların gerçekleşmemesi durumunda da default devreye giriyor

FOR DÖNGÜSÜ
For döngüsünün çalışma sitili PHP/Manual'de 4 farklı yöntemde verilmiştirBu döngüse while döngüsü ile yapılan işleri yapmamız mümkündürŞimdi for döngüsünün nasıl yazıldığını görelim: for ( yeni bir değişken yaratılır; koşul verilir; döngünün başlaması ) {
Bu koşul doğru ise yapılacak işlere ait komutlar
}
Şimdi sizlere for döngüsünün 4 çeşit yazılış yöntemini vereceğizBu 4 yöntem de aynı işi yapıyorSadeye yazılışlarında birazcık farklılık mevcuttur

1. for ($i = 1; $i <= 10; $i++) {
   print $i;
   }
2. for ($i = 1;; $i++) {
   if ($i > 10) {
   break;
   }
   print $i;
   }
3. $i = 1;
   for (; {
   if ($i > 10) {
   break;
   }
   print $i;
   $i++;
   }
4. for ($i = 1; $i <= 10; print $i, $i++) ;

Burada en çok kullanılan yöntem 1 seçenektekidirAma size hangisi kolay geliyorrsa onu kullanabilirsiniz Eğer denediyseniz görmüşsünüzdürHepside 1'den 10'a kadar sıralı biere liste oluturuyorlar 2 ve 3 for yazılışlarında iki adet noktalı virgül varBu oradaki değerleri for döngüsünün içerisine alındığını göstermektedir Yine for döngüsünün alternatif yazılışı da vardırBu da:
for ( $i = 1; $i <=7; $i++ ):
print "<font color\"#C0C0FF\" size=\"$i\">Aspetonline Web Hizmetleri</font><br>\n";
endfor;
DOWHILE

Bu döngüde while döngüsünden yararlanılarak yapılan bir döngüdürBundaki fark önce yapılacak işi yazıp sonra while de koşulu oluşturuyorsunuzŞöyleki
do { Koşulun doğru olması durumu }
while ( Koşul );
$sayac=0;
print "Matematikte kullanılan rakamlar <b>";
do { print "$sayac "; $sayac++; }
while ( $sayac <=9 );
print "</b>dir";
Artık döngüleride öğrendikNasıl PHP'ye ısınmaya başladık değilmi?Ben ne ASP nede PERL öğrnebildimPHP bana çok basit geldi ve hemen konularını kavradımSizinde bu konuları öyle çabucak kavradığınıza inanıyorum

WHILE DÖNGÜSÜ
Döngüler; belli bir sonucun gerçekleşinceye kadar tekrarlanmasından ibarettirBurada dikkat etmemiz gereken husus programın icraı sırasında koşulun gerçekleşmesinde bir sonun belirtilmesidirAksi takdirde PHP işletilen programı sürekli yazacağından programınız çökecektir
Mesela sayfamıza 1 den 100'e alt alta sayı yazacağızBunu tutupda tektek yazmaya kalkmak ahmaklıktan başka birşey değildirİşte burada PHP while döngüsünü bize veriyorYazılışı: while ( $koşul ) {
koşul doğru ise yapılacak işler
}
Bu döngüleri kullanabileceğimiz alanlar saymakla bitmezİlerki konularda göreceğimiz gibi mesela MYSQL'den alınan bilgiler ışığında tablo oluşturacağız MYSQL'de 10 veri varsa 10 satır yapacak, 50 veri varsa 50 satır yapması için while döngüsünden yararlanacağızŞimdi ilk örneğimizde 1'den 20'ye kadar sıralı bir liste oluşturalım
$sayac=1;
while ( $sayac <= 20 ) {
print "$sayac<br>";
$sayac++;
}
Burada ilk olarak bir sayac değişkeni yaptık ve değerinide 1 koydukSonra while döngüsünün içerisine yapacağımız işin yani 1'den 20'ye kadar sıralı bir listenin 1'den başlayacağını ve 20'ye kadar gelince duracağını söylüyoruzDaha sonra print komutu ile değişkenimizi yazıyoruzEn sonundada değişkenimizi yazıyoruz ve sonuna iki adet artı işareti koyuyoruzBu sayac görevini görecektirEğer bu $sayac++ yı koymasaydık döngümüz sonsuza dönecektiYani durmadan 1 yazacaktı Baska bir örnek verelim
$sayac=1;
while ( $sayac <= 6) {
print "<h$sayac>Aspetonline Web Hizmetleri</h$sayac>\n";
$sayac++;
}
Burada da Aspetonline Web Hizmetleri cümlesini hem 6 kez ekrana basıyor hemde cümlenin büyüklüğünü belirleyen <h kısmına sayca değişkenimizi koyduğumuzdan cümleyi küçükten büyüğe doğru sıralıyorŞimdide döngümüzle hem tablo yapacağız hemde while döngüsünün alternatif yazımını kullanacağız
print "<table border=1 align=center>\n";
$sayac="a";
$sayac1=1;
while ( $sayac1 <= 25):
print "<tr><td>$sayac</td></tr>\n";
$sayac++;
$sayac1++;
endwhile;
print "</table>";
Burada tek yazılacak sabitleri while döngümüzün içerisine yazmıyoruzEğer while döngümüzün içerisine yazarsak onlarda dönecektir ve yanlış HTML kodu üretmiş olacağızTablomuzda alfabeyi sıralamak istediğimizden dolayı iki adet sayaç yapmamız gerekiyorBirincisi kaç adet tablonun olacağını belirleyecekİkinciside alfabeyi sırayla yazacakBunun için ilk olarak alfabenin hangi harfınden başlanacağını $sayac değişkenine giriyoruzDaha sonra $sayac1 değişkenini oluşturuyoruzSonrada while döngümüzü yazmaya başlıyoruzİngilizce alfayeyi yazma imkanımızdan dolayı 25 harf olduğundan while yi 25 kez döndürüyoruzDaha sonrada tabloyu oluşturacak HTML kodunu print ile yazdırıyoruzTabi bunun içerisine de $sayac değişkenini yazıyoruzSonrada bu değişkenleri sayaçlandırmak için sonlarına ++ koyuyoruzEn sonunda da tablomuzu kapatıyoruz

FONKSİYONLAR
Bilgisayar programcılığının belkide en önemli araçları fonksiyonlardırFonksiyonlar genelde hesaplamalar için yapılırlarBirkez yazılırlar ve istendiği yerde devreye sokulurlarLafı uzatmayalım ve hemen fonksiyonların yazılışı ile işe başlayalım function fonksiyonun adı ( argümanlar ) {
fonksiyonun yapacağı komutlar
}
Fonksiyonlar tıpkı if ve switch deyimleri gibi iç içe yazılmaya müsaittirlerŞimdi ilk fonksiyon örneğimizi vererek işimize devam edelim
function hesapla () {
print 10+15;
}
hesapla();
Eğer bu fonksiyonu çalıştırdığınızda karşınıza 25 rakamı çıkacaktır ve her hesapla(); komutunu verdiğimizde 25 rakamı çıkacaktırŞimdi fonksiyonları nerelerde kullanılabileceğini daha iyi anlamışsınızdır herhaldeÖrnek vermeye devam edelim:
function yazdirma ($yazi){
print "$yazi";
}
yazdirma("Php Öğreniyorum");

Bu fonksiyonu da çalıştırdığınızda karşınıza Aspetonline Web Hizmetleri yazısı çıkacaktırYani yazdirma içerisiner ne yazarsanız browserda o çıkacaktır Fonksiyonumuza dışardan değişken eklemek için global komutu kullanılır
function yazdir () {
global $metin;
print "<h1>$metin</h1>";
}
$metin="Bu bir metindir";
hesapla();
Burada fonksiyonu çalıştırdığımızda browsera metin değişkenin değeri gelirAma fonksiyonun içerisinde bulunan global tatırını silerseniz browserda hiçbişey gözükmezSadece kaynak kodunda <h1></h1> takıları çıkarYani global fonksiyonun içerisine dışardan değer atıyor
function yaz () {
static $sayi=0;
$sayi++;
print "Aspetonline $sayi<br>";
}
yaz();
yaz();
yaz();
yaz();
Bu fonksiyonu da çalıştırdığınızda ekrana Aspetonline 1, Aspetonline 2, Aspetonline 3, Aspetonline 4 yazısı alt alta çıkacaktırBurada bu işi static komutu yapıyorEğer static komutunu silerseniz karşınıza sadece Aspetonline 1 yazısı 4 kez çıkacaktır

TARİH VE SAAT

PHP'de tarih işlemlerini için kullanacağımız komut date(); komutudurBu komutun içerisine bazı parametreler koyarak web sunucusunun tarihini bizlere veririŞimdi bu parametlerleri sıralayalım a12 saat esasına dayanan öğleden önce "am" ve öğleden sonraki saatlerde "pm" işaretlerini verirAAynı işaretleri büyük harfle yazardİki haneli gün sayısını verirDÜç haneli güngün adı verir Sun gibiFAy adlarını tam olarak verir Jenuary gibih12 saat sisteminde saati temsil ederH24 saat sisteminde saati temsil ederg12 saat sisteminde saatin önüne sıfır koymaz G24 saat sisteminde saatin önüne sıfır koymaziDakikayı verirjGün sayısını verir sıfır koymaz 1-31lUzun gün adını verirLYıl olup olmadığını verirYıl olduysa 1 değerini olmadıysa 0 değerini verirmSıfır koyarak ay sayısını verir 01-12MKısaltılmış ay adını verirnSıfır koymadan ay sayısını verirsSaniyeyi verirtBeliritilen ayın gün sayısını verirwHaftanın gün sayısını verir0gün PazardırY4 haneli yılı veriryyılın son iki rakamını verirzyılın gün sayısını verir
print date("d/m/Y"); Bu komut şu tarihi verir 27/08/2002
print date("t/""F/""Y"); Bu komutta şu tarihi verir 31/August/2002
print date("H:i:s"); Bu komutta şu saati verir 14:17:21
Tarih işlemleride böyleEğer sistemimize kayıtlı iseniz örnekler kısmında Türkçe tarihin nasıl yapıldığını görebilirsiniz

FORM İŞLEMLERİ
Form işlemleri gerçekten çok basittirBu işe başlamadan önce HTML'de form işlemlerine girmek zorundayızFormlar ziyaretçiden bilgi almak için geliştirilmiş araçlardırFormdan değişken tanımını name yaparEğer değişkene değer vermek istersek bunuda value takısı gerçekleştirirBasit bir örnek verirsek: <input type="text" name="degisken_adi" value="degiskenin_degeri">
Bunu browsera yorumlatdığınızda bir yazı alanı çıkacaktır ve içerisinede degiskenin_degeri yazacaktırGenelde value takısı konulmazÇünkü değişkenin değerini ziyaretçi tarafından atılması istenirBu girişi bait bir örneğe dökersek:
<form action="formphp" method="post">
Adınız:<input type="text" name="adi"><br>
Soyadınız:<input type="text" name="soyadi"><br>
<input type="submit" value="Gönder">
</form>
Bu HTML kodunu formhtm olarak kaydedinBurada gördüğünüz gibi iki değişken oluşturukBunlar adi ve soyadi dirBuradaki değişkenlere formdan verilen değerleri aşağıda vermiş olduğumuz formphp dosyasına göndereceğiz
<?
print "Sizin adınız: <b>$adi</b> soyadınız da <b>$soyadi</b>'dir";
?>
Formdan aldığımız değişken değerlerini formphp programına post methoduyla aktardıkFormlarda birde GET methodu vardırYukardaki formhtm örneğinde ki ilk satırda bulunan method="post" yerine method="get" yazıp kaydedinSonra yine çalıştırınBir fark olmadı deyilmiAnacak adres satırına baktığımızda şöyle birşeyle karşılaştık: formphp?adi=GİLİLEN_AD&soyadi=GİRİLEN_SOYAD
Güvenlik açısından işe baktığımızda post methodu daha güvenlidirAma bazı durumlarda get methoduunu kullanmamız gerekirŞimdi get methodunuda öğrendikten sonra formphp dosyasını çalıştırdığınızda karşınıza Sizin adınız soyadınız 'dir yazısı çıkacaktırAma siz formphp yazan adres satırına formphp?adi=Mehmet&soyadi=samli yazdığınızda Bu sefer karşınıza şu çıkacaktırSizin adınız Mehmet soyadınız samli 'dirYani biz bu durumda formu kullanmadan PHP programımıza bilgi gönderdik
Adres satırından bilgi göndermeği özetlersek: ilk olarak programın adı yazılır sonra soruişareti konur ve değişkeninadı yazılırSonra eşittir konup değişkenin değeri girilirBaşka bir değişkenide girmek için değişken değerini girdikten sonra & işareti konup değişken adı yazılıp eşittir denirSonrada değişkenin değeri girilirBu şekilde istenildiği kadar değişken girebilirsiniz
Şimdi sıra geldi formu eksik dolduran ziyaretçileri uyarmayaBu durum güvenlik açısından çok önemlidirÇünkü bazı durumlarda mesela kullanıcı kaydı yaptığınız bir formda kullanıcı adı ve şifre kısmının doldurulması mecburi olmalıdırZiyaretçiler form alanlarından hiçbirini doldurmadan direkt gönder butonunu tıkladığında formu doldurduğunuz için teşekkür ederiz gibi saçma sapan bir yazı gelmesini hiçkimse istemezBunun için ziyaretçilerimizi uyararmamız gerekirŞüphesiz bu işi JavaScript'le de yapmanız mümkünAma JavaScript'i alt etmek hiçde zor değildirBu konudada biraz bilgi vereyimJavaScript ile form koruyan sitelerde formu bilgisayarına kaydedip JavaScript'i silerek formu tekrar çalıştırınca JavaScript hiçbir işe yaramazAma PHP sunucuda çalıştığı için ziyaretçinin bu işi yapması imkansızdır
Form alanlarını eksik doldurmayı engellemek için if deyimi ile yapacağızTabii bu işi birkaç yöntemle yapmanız mümünBiz burada bu yöntemlerden bazılarını göstereceğizHangisini beğernirseniz onu denersinizİlk önce yukarıda yapmış olduğumuz formhtm dosyasına göre bir koruma yapacağız
<?
if ( empty($adi) ){
print "Adı kısmını doldurmadınızLütfen hatayı düzeltiniz";
}
elseif ( empty($soyadi) ){
print "Soyadı kısmını doldurmadınızLütfen geri giderek hatayı düzeltiniz";
}
else{
print "Sizin adınız: <b>$adi</b> soyadınız da <b>$soyadi</b>'dir";
}
?>
<?
if (! isset($adi) ){
print "Adı kısmını doldurmadınızLütfen hatayı düzeltiniz";
}
elseif (! isset($soyadi) ){
print "Soyadı kısmını doldurmadınızLütfen geri giderek hatayı düzeltiniz";
}
else{
print "Sizin adınız: <b>$adi</b> soyadınız da <b>$soyadi</b>'dir";
}
?>
<?
if ( $adi=="" ){
print "Adı kısmını doldurmadınızLütfen hatayı düzeltiniz";
}
elseif ( $soyadi=="" ){
print "Soyadı kısmını doldurmadınızLütfen geri giderek hatayı düzeltiniz";
}
else{
print "Sizin adınız: <b>$adi</b> soyadınız da <b>$soyadi</b>'dir";
}
?>
Burada ki üç yöntemde aynı işi görürŞimdi sırasıyla bu programları sırasıyla açıklayalımbirinci yöntemde bilmediğimiz empty komutunu kullandıkEmpty değişkenin içerisine değer atanıp atanmadığını sorgularDolayısıyla if deyimimiz şöyle bir görev yapıyor:Eğer adi değişkeninin içerisne bir değer atanmadıysa alttaki komutları icra etYok değer girilmişse ilerleSonra PHP elseif e gelirburada da yine soyadi değişkeni içine değer araEğer değer atanmışsa devam etDevamında da else göreve çağrılır
İkinci yöntem ise bilmediğimiz komut issetBu komut empty komutunun tam tersigörev yaarYani değişkenin içerisinde değer olup olmadığnı sorgularBiz burada isset komutunun başına bir ünlem işareti koyarak empty görevini üslenmesini istedik
Üçüncü yöntemde ise direkt if deyimi ile değişkenin değerini boş yapıyoruzEğer formdan boş değer gelince bu uyarlıar devreye girer
Formlarda güvenlik açısında birde girilecek değerin karakter sayısını sınırlamanız mümkündürMesela sitenize kullanıcı kaydı yapıyorsunuz ve şifrenin en az 6 karakterden oluşmasını istiyorsunuzBu işide şöyle yapıyoruz
<?
if ( strlen($sifre)<6 ){
print "Lütfen şifrenizi en az 6 karakter yapınız";
}
else{
//Buraya devam edilecek kodlar girilir
}
?>
Burada strlen komutu değişkenin içerisine yüklenen değeri karakter olarak sayarBurada sifre değişkenin içerisine en az 5 karakter girildiğinde hata mesajı verecektirSon olarak formlarda email alanlarına yanlış mail adresi girildiğinde uyarı yapacakBunuda şöyle bir if deyimi ile engelleriz
if(!(eregi("^[_a-z0-9-]+(\[a-z0-9-]+)*@([0-9a-z][0-9a-z-]*[0-9a-z]\)+[a-z]{2}[mtgvu]?$", $mail))){
echo "Email adresinizi yanlış yazdınız\n";
echo "Email adresiniz <b>adınız@domainadresicom</b> gibi olmalıdırLütfen geri giderek hatayı düzeltiniz";
}
else{
//Buraya devam eden kodlar girilir
}
Burada eregi komutu değişkende karakter ararBu uzun sıralanışı açıklayıp ka