Albrecht Dürer

Dürer, Albrecht (1471 - 1528)

(Nünberg 1471 - ayy 1528) Bir Macar ailesinden veya Macaristan‘a yerleşen Alman mültecisi bir aileden gelme bir kuyumcunun 10 çocuğundan biriydi 1486‘da babası tarafından ressam ve gravürcü wolgemut‘un yanına çırak olarak verildi Genç Dürer 1490‘dan 1494‘e kadar sanatın ilk öğrenim devresini tamamladı Bu arada bir süre Colmar şehrinde kaldı O sırada ölen devrin en değerli gravürcüsü büyük Schongauer‘in kardeşlerinin yanında çalıştı Daha sonra tahta üzerine oyma resimler (bu eserlerin kesin olmamakla beraber Dürer‘in olduğu sanılır) yaptığı Basel Şehrinde yaşadı Nürnberg‘e dönünce hemen evlendi Bir yıl sonra İtalyaya gitti Yola çıkmadan önce yaptığı eserler arasında öğretmeni Wolgemut‘un portresi(1490,Uffici Galerisi) ile wikimediaorg/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Albrecht_Duerer-_Lamentation_for_ChristJPG/479px-Albrecht_Duerer-_Lamentation_for_ChristJPG" style="padding: 6px;" alt="" onload="if(largerThan(this.width,301)) {this.width=300;}" align="right" border="0" />kendisinin nişanlılık portresi (1493 Louvre)de vardır Daha İtalyaya gitmeden Mantegnanın bakır üstüne yaptığı gravürleri görmüş, italyan sanatının etkisinde kalmıştı İlk suluboya peyzajlarını yolculuk sırasında çizdi 1496 yıllarında bakır üzerninde gravür ustalığını elde etmişti Apokalip konusundaki resimlerini 15 büyük levha halinde tahta üzerine büyük bir canlılık ve harketlilikle işledi Böylece daha o yıllarda kişiliğini ortaya koydu Kıvrımlı, düğümlü, lav gibi akıcı deseni henüz ortaçağ karakterini taşıyordu O sıralarda yapmağa başladığı isanın çilesi tahta gravürlerini çok daha sonra tamamladı Zevkçe daha incelmiş bir topluluk için yaptığı bakır gravürlerinde, italyan ustaları gibi çıplak vücutları canlandırmak istedi Kendi yağlı boya portreleri arasında en ışıklı en canlı ve parlak renklisi 1498‘de yaptığı siyah-beyaz yelekli olanıdır(Prado Müzesi) Dostu Willibald Pirckheimer onu Nürnberg Hümanistleri çevresine soktu Yüzyıl başında venedikli garip bir ressam olan Jacopo De Barbari (Jacop Walch) ile tanıştı Bu sanatçıyle dostluk kurduktan sonra yaşadığı sürece ilgilendiği bir konu olan insan vücudu orantıları bilgisi üzerinde çalışmağa başladı Ama bu bilgiyi gerektiği gibi benimseyemdiği için 1504‘te yaptığı Adem ile Havva bakır gravürü gibi bazı eserleri heyecansız ve soğuk bir havaya büründü Öte yanda çıplak vücudu bütün gerçeği ve yaşlılığıyla görünen Nemesis gibi bazı eserlerinde bu kusurdan kendini kurtardı Ünlü aziz Eustathius, ortaçağ havasını hala taşıyordu Dürer suluboya ile, tabiat bilgisi levhalarına benzeyen, titizlikle, dikkatle çalışılmış çok duygulu bitki ve hayvan resimleri de yaptı (Tavşan)‘Menekşe Buketi‘ ‘Çimen Demetleri‘ (1503) Meryem‘in hayatıyla ilgili bir tahta gravür dizisine başladı, Kahin Kralların İsa‘ya tapması (Uffici)ve Paumgartner Mihrabı (Münih Pinakotek‘i) gibi yağlıboya tablolarıda bu sırada yaptı Kendisinin en ünlü portresi bu çağın ürünüdür(1504, Münih eski Pinakotek) Elbiseyi Göğsünün üstünde tutan hayranlık verici el sayesinde bu tablo, simetrik fakat eşsiz güzellikte bir eser niteliği kazanmıştır 1505 yılı sonunda İtalya‘da ve Venedikte yaşayan Dürer‘in gravürlerinin sahteleri yapılmağa başlandı Alman Ticaret evindeki (Fondaco dei Tadeschi) vatandaşları Saint- Barthelemy kilisesi için sonradan çok bozulmuş biçimde çağımıza kalan Merhem tesbihi Bayramı‘nı ısmarladılar Dürer‘in hekimler ortasında İsa tablosunda (Roma, Barberini galerisi) Leonardo Da vinci‘nin karikatüre kaçan çizgilerinin etkisi görülür Nürnberg‘e geri dönünce(1508), özentili bir üslup taşıyan sarı renkteki Adem ile Havva (Prado) panolarını yaptı Sonra Jacop Heller Adlı Frankfurt‘lu bir tüccarın ısmarladığı üçlü tabloya büyük emek verdi Bu eserin orta kanadı olan Meryem‘in göğe yükselişi adlı tablosunun bu gün elde ancak bir kopyası vardır Dürer‘in budevresinin en büyük eseri, italyan sanatının ‘cennet‘ tipi düzenlemerine uygun, ahenkli ve parlak renkteki Teslise tapma tablosudur(1510 Viyana Müzesi) Snraki yıllarda yeniden gravür türüne dondü; meryem‘in hayatı disizini ve Büyük Acı‘yı bitirdi Küçük Acı‘nın 37 parça tutan tahta gravürlerinin desenlerini çizdi1512‘de aynı konudaki bakır estampları oydu Ama sanatının doruğuna Şövalye, Ölüm ve Şeytan, Aziz Hieronymus Hücresinde adlı gravürleriyle ulaştı Bu eserlerde teknik olgunluk plastik kudretle birleşir Düşünce esrarlı alegorilerle ortaya çıkar Albrecht Dürer 1515 ve 1520 yıllarında imparator Maximillian‘ın ısmarladığı gravür ve desenler üzerinde çalışmalara katıldı 92 parça tahta oymasını içine alan Zafer Takı için bol bol desen çizdi Alayda‘ki başlıca arabayı süslemek için krokler verdi İmparatorun dua kitabının sayfa kenarlarını umulmaz bir mizah üslubunda ve olağanüstü incelikte desenlerle süsledi Maximillian‘ın ölümünden sonra Nürnberg‘den ayrıldı Karl V‘in büyük babasının kendisine bağladığı aylığı alabilmek için krala başvurdu Felemenk‘te özellikle Anvers‘de ressamlar onu büyük başarılar kazanmış bir sanatçı olarak karşıladılar Yalnız bir kaç portre ile Aziz Hieronymus(Lizbon Müzesi)tablosunu yaptı Gümüş uçla ilgi çekiçi sayısız manzara desenleri çizdi Bu gezisinden kalan not defteri‘kendsini büyük bir buhrandan‘kurtaran Martin Luther‘e karşı bağlılığını anlatan yazısıyla ünlüdür Çünkü reform hareketi koyu dindar sanatçıyı pek çok üzmüştü Nürnberg‘deki son yıllarında belediye dairesinin büyük salonundaki Zafer arabası tablosunu ya kendi yaptı yada öğrencisi Pence‘e yaptırdı Bir yandanda nazari bilgiler üzerine yazılar yazıyordu: Ölçü almak üsütüne bilgiler(1525) Müstahekem Mevkiler KOnusunda bilgiler (1527)XVI ve XVII yy ressamlarının çok faydalandıkları bir eser olan, İnsan Vücudu Orantıkarı Bilgisini ise ancak 1528‘de yayımlayabildi